olski.skład.przyimki

Czym rządzi przyimek: mały leksykon czytany przez okolicznik.

Przypadek po przyimku jest faktem o przyimku, a nie o zdaniu, w którym stoi, więc stoi w leksykonie, tak jak rama czasownika stoi w olski/walencja.py.

Klucz jest parą, bo sam przyimek przypadka nie wyznacza: w piwnicy mówi, gdzie coś jest, a w kamień mówi, w co się coś zamienia. Rozstrzyga między nimi relacja, którą autor postawił w drzewie. Para taka jest całym powodem, dla którego okolicznik niesie relację, bo przyimek biorący jeden przypadek dałby się opisać samym napisem.

Relacji jest przy tym więcej niż przypadków, które one rozdzielają, i widać to na tym samym przyimku: w nocy stoi w miejscowniku jak w piwnicy, a mówi, kiedy, a nie gdzie. Wpis, który przypadka nie zmienia, jest tu wpisem mimo to, bo relacja nazywa to, co autor powiedział, a nie to, w czym mu to wyjdzie.

Wpis pisany jest ręcznie, tak samo jak w olski/skład/spójniki.py, czyli w tym pliku, który to samo mówi o okoliczności wyrażonej zdarzeniem. Walenty opisuje czasowniki, a nie przyimki, więc nie ma stąd czego wygenerować. Połowa wpisu ma jednak świadka w słowniku: Morfeusz znakuje przyimek przypadkami, którymi ten przyimek rządzi, więc przypadek wypisany tutaj przy przyimku, który go nie bierze, zgłasza się w tests/test_przyimki.py. Czego ten świadek nie sprawdza, jest doborem: który z przypadków należy się której relacji, rozstrzyga ten plik i nic poza nim.

Przyimka w postaci zgłoskotwórczej — we, ze, pode — ten leksykon nie ma, więc we Wrocławiu z drzewa nie wyjdzie; trzyma to todo/.

PRZYIMKI = {('', 'czas'): 'inst', ('', 'narzędzie'): 'inst', ('do', 'cel'): 'gen', ('na', 'cel'): 'acc', ('na', 'miejsce'): 'loc', ('od', 'źródło'): 'gen', ('po', 'droga'): 'loc', ('pod', 'cel'): 'acc', ('pod', 'miejsce'): 'inst', ('przed', 'miejsce'): 'inst', ('w', 'cel'): 'acc', ('w', 'czas'): 'loc', ('w', 'miejsce'): 'loc', ('wśród', 'miejsce'): 'gen', ('z', 'źródło'): 'gen'} module-attribute

przypadek(przyimek, relacja)

Przypadek, w którym staje grupa imienna po tym przyimku w tej relacji.

Milczenie leksykonu jest tu brakiem wiedzy, a nie ramą domyślną, i tym ten plik różni się od olski/leksykon.txt: tamten wylicza wyjątki od ramy, którą ma większość czasowników, a przyimków jest tyle, że wyliczyć da się je wszystkie. Odpowiedzią na milczenie jest None, a nie wyjątek, bo zgłasza je konstruktor okolicznika w olski/skład/składnia.py, czyli to samo miejsce, w którym zgłasza się rama czasownika, i po to, żeby drzewo błędne nie powstało zamiast zgłosić się przy wypisywaniu.

Source code in olski/skład/przyimki.py

def przypadek(przyimek: str, relacja: str) -> str | None:
    """Przypadek, w którym staje grupa imienna po tym przyimku w tej relacji.

    Milczenie leksykonu jest tu brakiem wiedzy, a nie ramą domyślną,
    i tym ten plik różni się od ``olski/leksykon.txt``:
    tamten wylicza wyjątki od ramy, którą ma większość czasowników,
    a przyimków jest tyle, że wyliczyć da się je wszystkie.
    Odpowiedzią na milczenie jest ``None``, a nie wyjątek,
    bo zgłasza je konstruktor okolicznika w ``olski/skład/składnia.py``,
    czyli to samo miejsce, w którym zgłasza się rama czasownika,
    i po to, żeby drzewo błędne nie powstało zamiast zgłosić się przy wypisywaniu.
    """
    return PRZYIMKI.get((przyimek, relacja))