olski.subset

Deklaracja podzbioru: co się w olskim wyprowadza, wypisane produkcjami.

Wykluczenia są dwojakie, bo produkcja rozstrzyga o zdaniu, a nie o formie. Produkcje mówią, jakie zdanie się wyprowadza, a czytanie odbiera formie warstwa morfologiczna (olski/segmentacja.py), zanim produkcja to czytanie zobaczy. Co gramatyka orzeka o jednym zdaniu, mówi olski/werdykt.py.

Gramatyka buduje się przy imporcie (GRAMMAR), więc kto pyta o sam lemat, sięga po olski/lematy.py.

Podział na moduły jest tu decyzją i idzie za tym, co dany moduł deklaruje. olski.subset.słowa trzyma słownictwo, którym produkcje są pisane: zbiory lematów i terminale, czyli to, co gramatyka bierze od morfologii. olski.subset.rama trzyma walencję i formy czasownika, które z niej wychodzą. olski.subset.deklaracja trzyma to, co stoi obok produkcji, a nie w nich: nazwy ról, rodziny czoła i listy, którymi werdykt schodzi po lesie. Produkcje same stoją w czterech modułach po gospodarzu — wypowiedzenie, zdanie, podrzędne i grupa — a build niżej jest jedynym miejscem, które je składa, bo kolejność ich wywołań rozstrzyga o kolejności czytań. Podkreślenie w nazwie znaczy tu prywatne dla pakietu, a nie dla modułu: poza niego wychodzą same nazwy wyliczone w __all__.

CIĄG_PRZYIMKOWY = 'ciąg_przyimkowy' module-attribute

CZĄSTKA_ZDANIA = 'cząstka_zdania' module-attribute

CZŁON_PRZYIMKOWY = 'człon_przyimkowy' module-attribute

DEKLARACJA = Deklaracja(role=('podmiot', 'dopełnienie', 'orzecznik', 'orzeczenie', ORZECZENIE_RZECZOWNIKOWE, ORZECZNIK_ŁĄCZNIKA, ORZECZENIE_BEZOSOBOWE, OKOLICZNIK_PRZYSŁÓWKOWY, CZĄSTKA_ZDANIA, OKOLICZNIK_NARZĘDNIKOWY, SPÓJNIK, OKOLICZNIK_ZDANIOWY, GRUPA_PYTAJNA, OKOLICZNIK_PYTAJNY, WTRĄCENIE, WTRĄCENIE_MYŚLNIKOWE, ELIPSA, DOPOWIEDZENIE, WYRAŻENIE_PRZYIMKOWE), przyłączane=(WYRAŻENIE_PRZYIMKOWE, OKOLICZNIK_PRZYSŁÓWKOWY, CZĄSTKA_ZDANIA, OKOLICZNIK_NARZĘDNIKOWY, SPÓJNIK, OKOLICZNIK_ZDANIOWY, WTRĄCENIE, WTRĄCENIE_MYŚLNIKOWE, ELIPSA), rozstrzygany=WYRAŻENIE_PRZYIMKOWE, gospodarze=(GRUPA_IMIENNA, 'grupa_przymiotnikowa', 'zdanie_składowe', 'fraza_bezokolicznikowa', FRAZA_BEZOKOLICZNIKOWA_OTWARTA, GRUPA_PYTAJNA, OKOLICZNIK_ZDANIOWY, *(rodzina.rdzeń for rodzina in RODZINY)), współrzędne=(GRUPA_IMIENNA, 'grupa_przymiotnikowa', 'zdanie'), składowe=('zdanie_składowe',), podrzędne=(*(symbol for rodzina in RODZINY for symbol in rodzina.opakowujące), 'zdanie_podrzędne', OKOLICZNIK_ZDANIOWY, WTRĄCENIE, WTRĄCENIE_MYŚLNIKOWE, ELIPSA, DOPOWIEDZENIE), obsada=Obsada(orzeczenia=('orzeczenie', ORZECZENIE_BEZOSOBOWE), podmiot='podmiot', przypadkowe=('dopełnienie',), własna_rama=('fraza_bezokolicznikowa', FRAZA_BEZOKOLICZNIKOWA_OTWARTA)), grupa_imienna=GRUPA_IMIENNA) module-attribute

GRUPA_PYTAJNA = 'grupa_pytajna' module-attribute

MIJANE = ('okoliczniki', OKOLICZNIK_PRZYSŁÓWKOWY, 'człon_imienny', 'człon_przymiotnikowy', 'wypełnienia', PARA_WYPEŁNIEŃ, 'zdanie', ELIPSA, WTRĄCENIE_MYŚLNIKOWE, 'zdanie_względne') module-attribute

NAZWY_SZKOLNE = {'podmiot': 'orzecznik', ORZECZNIK_ŁĄCZNIKA: 'podmiot'} module-attribute

OKOLICZNIK_NARZĘDNIKOWY = 'okolicznik_narzędnikowy' module-attribute

OKOLICZNIK_PRZYSŁÓWKOWY = 'okolicznik_przysłówkowy' module-attribute

OKOLICZNIK_ZDANIOWY = 'okolicznik_zdaniowy' module-attribute

ORZECZENIE_BEZOSOBOWE = 'orzeczenie_bezosobowe' module-attribute

ORZECZENIE_RZECZOWNIKOWE = 'orzeczenie_rzeczownikowe' module-attribute

ORZECZNIK_ŁĄCZNIKA = 'orzecznik_łącznika' module-attribute

PARA_WYPEŁNIEŃ = 'para_wypełnień' module-attribute

RODZINY = (Rodzina(rdzeń='rdzeń_względny', modyfikator='wyrażenie_przyimkowe_względne', czoła=('zaimek_względny', 'grupa_imienna_względna'), opakowujące=('zdanie_względne',)), Rodzina(rdzeń='rdzeń_względny_rzeczowny', modyfikator='wyrażenie_przyimkowe_względne_rzeczowne', czoła=('zaimek_względny_rzeczowny',), opakowujące=('zdanie_względne_rzeczowne', 'zdanie_względne_bez_poprzednika')), Rodzina(rdzeń='rdzeń_pytajny', modyfikator='wyrażenie_przyimkowe_pytajne', czoła=(GRUPA_PYTAJNA,), opakowujące=('zdanie_pytajne',))) module-attribute

WTRĄCENIE = 'wtrącenie' module-attribute

WTRĄCENIE_MYŚLNIKOWE = 'wtrącenie_myślnikowe' module-attribute

WYRAŻENIE_PRZYIMKOWE = 'wyrażenie_przyimkowe' module-attribute

RAMA_BEZ_BIERNIKA = RAMA_DOMYŚLNA - {'acc'} module-attribute

AGREE = {'case': V('c'), 'number': V('n'), 'gender': V('g')} module-attribute

BEZ_CZOŁA = 'żadne' module-attribute

CZĄSTKI = frozenset({'już', 'jeszcze', 'dopiero', 'także', 'również', 'nawet', 'zarazem', 'naprawdę', 'znowu', 'wreszcie', 'ponadto', 'jedynie', 'niemal', 'niespełna', 'zresztą', 'przynajmniej'}) module-attribute

PREDYKATYWY = frozenset({'można', 'trzeba', 'warto', 'wiadomo', 'widać', 'wolno', 'słychać', 'znać'}) module-attribute

PRZECINEK = word('interp', lemma=',') module-attribute

PRZYSŁÓWEK = word('adv', bez_lematu=PRZYSŁÓWKI_PYTAJNE | {PRZYSŁÓWEK_WZGLĘDNY}) module-attribute

PRZYSŁÓWEK_STOPNIA = word('adv', niesie='degree') module-attribute

SPÓJNIK_BEZ_PRZECINKA = word('conj', bez_lematu=SPÓJNIKI_PRZECINKOWE | {LEMAT_PRZECZENIA}) module-attribute

SPÓJNIK_PRZECINKOWY = word(SPÓJNIKOWE, lemma=SPÓJNIKI_PRZECINKOWE) module-attribute

SPÓJNIK_PYTAJNY = 'czy' module-attribute

SPÓJNIKI_OKOLICZNIKOWE = SPÓJNIKI_WYSUWANE | SPÓJNIKI_PO_ZDANIU module-attribute

SPÓJNIKI_PRZECINKOWE = frozenset({'ale', 'a', 'lecz', 'natomiast', 'więc', 'zatem', 'toteż', 'czyli'}) module-attribute

SPÓJNIKI_SKORELOWANE = frozenset({'ani'}) module-attribute

SPÓJNIKOWE = frozenset({'conj', 'comp'}) module-attribute

ZAIMEK_RZECZOWNY = frozenset({'to', 'tamto', 'owo', 'kto', 'któż', 'ktoś', 'ktokolwiek', 'co', 'cóż', 'coś', 'cokolwiek', 'nikt', 'nic', 'wszystko'}) module-attribute

GRAMMAR = build() module-attribute

__all__ = ['AGREE', 'BEZ_CZOŁA', 'CIĄG_PRZYIMKOWY', 'CZĄSTKA_ZDANIA', 'CZĄSTKI', 'CZŁON_PRZYIMKOWY', 'DEKLARACJA', 'GRAMMAR', 'GRUPA_PYTAJNA', 'MIJANE', 'OKOLICZNIK_NARZĘDNIKOWY', 'OKOLICZNIK_PRZYSŁÓWKOWY', 'OKOLICZNIK_ZDANIOWY', 'ORZECZENIE_BEZOSOBOWE', 'ORZECZENIE_RZECZOWNIKOWE', 'NAZWY_SZKOLNE', 'ORZECZNIK_ŁĄCZNIKA', 'PARA_WYPEŁNIEŃ', 'PREDYKATYWY', 'PRZECINEK', 'PRZYSŁÓWEK', 'PRZYSŁÓWEK_STOPNIA', 'RAMA_BEZ_BIERNIKA', 'RODZINY', 'SPÓJNIKI_OKOLICZNIKOWE', 'SPÓJNIKI_PRZECINKOWE', 'SPÓJNIKI_SKORELOWANE', 'SPÓJNIKOWE', 'SPÓJNIK_BEZ_PRZECINKA', 'SPÓJNIK_PRZECINKOWY', 'SPÓJNIK_PYTAJNY', 'WALENCJA', 'WALENCJA_ZWROTNA', 'WTRĄCENIE', 'WTRĄCENIE_MYŚLNIKOWE', 'WYRAŻENIE_PRZYIMKOWE', 'ZAIMEK_RZECZOWNY', 'build'] module-attribute

build()

Gramatyka olskiego, złożona z sekcji rozpisanych po modułach, po jednej na gospodarza.

Kolejność wywołań jest kolejnością wpisywania produkcji, a tę widać po czytaniach: rozstrzyga o nich koszt, a przy równym koszcie właśnie ona (wyprowadzenia w olski/parse/las.py). Sekcja przestawiona zmienia więc czytania, a nie sam układ pakietu, i dlatego jej moduł tego nie rusza: kolejność stoi tutaj, w jednym miejscu, i dowodzi jej odcisk samej gramatyki (harness/odcisk.py).

Source code in olski/subset/__init__.py

def build() -> Grammar:
    """Gramatyka olskiego, złożona z sekcji rozpisanych po modułach, po jednej na gospodarza.

    Kolejność wywołań jest kolejnością wpisywania produkcji, a tę widać po
    czytaniach: rozstrzyga o nich koszt, a przy równym koszcie właśnie ona
    (``wyprowadzenia`` w ``olski/parse/las.py``). Sekcja przestawiona zmienia więc
    czytania, a nie sam układ pakietu, i dlatego jej moduł tego nie rusza:
    kolejność stoi tutaj, w jednym miejscu, i dowodzi jej odcisk samej gramatyki
    (``harness/odcisk.py``).
    """
    grammar = Grammar(start="wypowiedzenie", nie_wypuszczane=NIE_WYPUSZCZANE)

    # Symbole, które jedna sekcja wpisuje, a czyta je druga, wraz z kanałem
    # cech, na którym stoją; nazwę czytaną w jednej sekcji deklaruje ta sekcja
    # u siebie. Zmienna cechy jest zakresu produkcji, więc dwie produkcje biorące
    # ten sam obiekt mówią dalej każda o swojej zgodności.
    #
    # Cechę, której żąda się tu od głowy, konstytuent niesie w górę sam
    # (``olski/grammar.py``).
    orzecznikowy = nt("przymiotnik_orzecznikowy", **AGREE)
    przydawka = nt("przydawka", **AGREE)
    przydawka_nierozdzielna = nt("przydawka", rozdzielna=BEZ_ROZDZIELNEJ, **AGREE)
    cechy_zdania = {"number": V("n"), "gender": V("g"), "person": V("p"), "tryb": V("t")}
    okoliczniki = nt("okoliczniki")

    # Walencja jest wspólną zmienną, tak jak zgodność: czasownik wypuszcza z
    # siebie swoją ramę, dopełnienie mówi, którą pozycję ramy zajmuje, a
    # unifikacja przecina jedno z drugim. Czasownik, przy którym nic nie stoi,
    # ramy nie ogłasza nikomu i stoi tu bez niej.
    #
    # Negacja jedzie tą samą drogą i rządzi tym samym: przypadkiem grupy, którą
    # czasownik bierze. Czasownik ogłasza, czy przeczy, dopełnienie mówi, przy
    # jakim przeczeniu stoi. Zgodnością to nie jest — rządzenie nie jest ani
    # symetryczne, ani lokalne — więc dlaczego kanał cech ją mimo to bierze,
    # wywodzi docs/parsowanie.md#cechy-biorą-to-co-zawęża-jest-symetryczne-i-lokalne.
    cechy_ramy = {**cechy_zdania, "valency": V("w"), "negacja": V("z"), "druga": V("d")}
    czasownik_ramy = nt("orzeczenie", **cechy_ramy)
    # Ten sam czasownik wraz z cechą, którą stawia mu wypełnienie
    # (:data:`BEZ_KOPULI`). Węzeł jest osobny, bo cechy tej żąda jedno ciało
    # z kilku, w których tamten stoi, a wypisana w nim wszędzie byłaby zmienną,
    # której w pozostałych nikt nie wiąże.
    czasownik_kopuli = nt("orzeczenie", **cechy_ramy, kopula=V("k"))
    dopełnienie = nt("dopełnienie", valency=V("w"), negacja=V("z"), czoło=BEZ_CZOŁA)
    orzecznik_ramy = nt(
        "orzecznik", number=V("n"), gender=V("g"), valency=V("w"), czoło=BEZ_CZOŁA
    )

    # Zdanie deklaruje córki, a kolejność, w jakiej one stoją, deklaruje osobno
    # warunek precedencji nad nimi; rozwinięcie składa jedno z drugim przed
    # rozbiorem (:mod:`olski.precedencja`). Tablica Earleya dostaje przez to
    # ciała wypisane, bo rozwinięcie kończy się przed nią, a rodzina mnożąca się
    # przez szyk i przez miejsca na okolicznik ma sześć deklaracji na kilkadziesiąt
    # ciał.
    #
    # Miejsce na okolicznik wylicza to samo rozwinięcie i przez to nie ma go jak
    # zapomnieć w jednym z ciał: przyłączenie wyrażenia przyimkowego olski oddaje
    # czytelnikowi, więc każde miejsce, w którym grupa imienna takie wyrażenie
    # bierze, musi umieć oddać je też zdaniu. Pozycji brakującej nie widać po
    # zdaniu odrzuconym, tylko po przyjętym: wychodzi ono jednym czytaniem, bo
    # drugie nie miało gdzie się wyprowadzić. docs/subset.md trzyma wywód i cenę.
    #
    # Osoba bierze się z podmiotu, a nie stoi na trzeciej, i to jest to, co
    # wpuszcza zaimek pierwszej i drugiej osoby. Grupa imienna z rzeczownikiem w
    # głowie mówi person=ter sama, więc rozkaźnik dalej takiej nie weźmie.
    zdanie = Rozwinięcie(grammar, okolicznik=okoliczniki, własny_okolicznik=("grupa_orzeczenia",))

    _przydawka(grammar)
    _interpunkcja_wypowiedzenia(grammar)
    _koordynacja_zdań(grammar)
    _szyki_zdania_składowego(
        grammar, zdanie, cechy_zdania, czasownik_ramy, dopełnienie, okoliczniki
    )
    _dostawki_zdania(grammar)
    _podmiot(grammar)
    _dopełnienie(grammar)
    _grupa_orzeczenia(grammar, cechy_zdania, czasownik_ramy, czasownik_kopuli, dopełnienie)
    _zdania_podrzędne(grammar)
    _wypełnienia(grammar, okoliczniki, dopełnienie, orzecznik_ramy)
    _lista_okoliczników(grammar, okoliczniki)
    _orzecznik(grammar)
    _orzeczenie(grammar, okoliczniki)
    _grupa_imienna(grammar, przydawka, przydawka_nierozdzielna)
    _grupa_przymiotnikowa(grammar, orzecznikowy)
    _okoliczniki_leksykalne(grammar)
    _rodziny_czoła(grammar, zdanie)

    return grammar